نوبويوشى فورو كاوا ( مترجم : هاشم رجب زاده و كينيجى ئه اورا )

35

سفرنامه فورو كاوا ( فارسى )

فوروكاوا در شرح خود ، به‌ويژه در معرفى احوال تاريخى و كلّى ايران ، از منابع انگليسىزبان سود جسته است . با اين حال او توان و امكانى همچون كرزن Curzon ديپلمات متنفّذ و اهل قلم انگليسى و سرجان ملكم Sir John Malkolm سفير حكومت انگليسى هند در زمان فتحعلى شاه نداشت ؛ امّا نوشتهء او در ميان سفرنامه‌هاى ديگر ممتاز است ، چنان‌كه اطلاعات لشكرى و احوال دربارهاى ايران و عثمانى كه به قلم آورده شايد كه از نخستين وصف‌هايى در اين‌باره است كه به ژاپنى نگاشته و در سرزمين آفتاب منتشر شد . سفرنامهء فوروكاوا داراى فصول و مباحث زير است : - بهرهء اول : موقع و وضع جغرافيايى ، جمعيت ايران ، آب و هوا و بيمارىهاى بومى ، تاريخ مختصر ايران ، خاندان سلطنت ، حكومت ، مقررات و نظامات حاكم ، اديان و مذاهب ، درآمد سالانهء ماليات ( ماليات و وضع كشت و كار از روى نمونهء شيراز . محصول اراضى كازرون ، و ماليات‌هاى گوناگون ) . ادبيات ، قشون ( نيروى زمينى ، حالات سرباز طرز فرنگى در رسته‌هاى پياده و توپخانه و مهندسى و سواره حقوق و مواجب اهل قشون و تداركات ، سربازهاى نظام قديم شامل پياده و توپخانه و سواره و مهندسى و تداركات ، و نظم قشون ) ، صادرات و واردات ، حمل‌ونقل ( كاروان و چاپار ) ، تلگراف و پست و پول ، اوزان و مقادير ، و تقويم . شرح انتقادى او دربارهء سازمان و وضع نظام مفصل‌تر و شايد كه جالب‌ترين و ارزنده‌ترين بخش در اين بهره از يادداشت‌هاى اوست . بنا به تربيت و روحيهء نظامىاش ، شرح مطالب و به خصوص ديده‌هاى خود را با آمار و ارقام مستند ساخته ، چنان كه در معرفى شبكهء پستى جديد ، نرخ‌نامه و محصولات گوناگون را ياد كرده است . - بهرهء دوم : روزنامهء سفر از روز 5 آوريل سال 1880 تا روز 28 مه 1881 كه گزارش روزبه‌روز سفر و ديده‌هاى او در ايران و عثمانى و نيز مختصرى در شرح سفرش در اروپا به مقصد وين در اتريش براى ديدن كارخانهء اسلحه‌سازى در آن‌جا است . شرح ديدارهاى هيأت ژاپنى از ناصر الدين شاه در تهران و سلطان عثمانى در اسلامبول ، هريك دو بار ، و گفت‌وگوهاى انجام شده در اين ملاقات‌ها جذاب و خواندنى و از منابع ارزندهء تاريخ آن روزگار است . نيز در شرح سفر و ديده‌ها و شنيده‌هايش در مسير شرق آسيا تا غرب اروپا و در سرزمين‌هاى گوناگون مطالب شيرين و دلنشين بسيار دارد . روش كار ترجمه از نظر محتوايى ، در ترجمهء كتاب كوشش شد تا مطالب به همان حجم و ترتيب و تركيب كه به